اولین داروی تزریقی با اثربخشی 100٪ برای پیشگیری از HIV تأیید شد
در یکی از مهمترین دستاوردهای پزشکی سال 2025، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) داروی جدیدی به نام لناکاپاویر (Lenacapavir) با نام تجاری Yeztugo را برای پیشگیری از ابتلا به ویروس HIV تأیید کرده است. این دارو اولین روش تزریقی بلندمدت در پیشگیری از HIV است که تنها با دو تزریق در سال، حفاظت تقریباً کامل از ابتلا به این ویروس را فراهم میکند.
مطالعات بالینی و اثربخشی
بر اساس نتایج منتشرشده از مطالعات بالینی فاز سوم با عنوان PURPOSE-1، بیش از 2130 زن جوان در کشورهای اوگاندا و آفریقای جنوبی در طول یک سال تحت بررسی قرار گرفتند. نکته شگفتانگیز آن بود که هیچ مورد ابتلا به HIV در بین شرکتکنندگان دریافتکننده لنکاپاویر مشاهده نشد. این نتایج نشاندهنده اثربخشی 100٪ این دارو در این گروه از داوطلبان است.
در آزمایش دیگری با عنوان PURPOSE-2 که شامل مردان و افراد با هویت جنسیتی متنوع بود، اثربخشی دارو حدود 96٪ تا 99.9٪ گزارش شد که همچنان در بالاترین سطح استانداردهای جهانی قرار دارد.
سازوکار اثر دارو
لناکاپاویر بهعنوان یک مهارکننده جدید کپسید ویروس HIV عمل میکند. این ماده مانع اتصال ویروس به سلول میزبان شده و در نتیجه، چرخه تکثیر ویروس را مختل میکند. این سازوکار پیشرفته موجب شده است که حتی سویههای مقاوم به سایر داروها نیز نتوانند از اثر حفاظتی این دارو فرار کنند.
چالشها و دسترسی جهانی
با وجود موفقیت علمی چشمگیر این دارو، قیمت بالا یکی از چالشهای اصلی آن بهشمار میرود. در ایالات متحده، قیمت سالانه مصرف این دارو بین 28,000 تا 44,000 دلار اعلام شده است. شرکت Gilead، سازنده دارو، اعلام کرده که قصد دارد بیش از 10 میلیون دوز تا سال 2026 برای کشورهای کمدرآمد تولید کند تا دسترسی جهانی به این داروی حیاتی امکانپذیر شود.
جمعبندی
تأیید داروی لنکاپاویر نقطه عطفی در تاریخ پزشکی و تلاشهای جهانی برای ریشهکن کردن HIV است. اثربخشی بالا، کاربرد آسان و فاصله زیاد بین دوزها، این دارو را به گزینهای بینظیر در حوزه پیشگیری تبدیل کرده است.
منابع:
https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-gilead-hiv-prevention-injection-lenacapavir
https://www.sciencealert.com/fda-approves-injection-to-prevent-hiv
https://www.wired.com/story/fda-finally-approves-lenacapavir-preventive-hiv-treatment-gilead/
https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/eu-regulator-backs-gileads-twice-yearly-injection-hiv-prevention-2025-07-25/
https://www.contagionlive.com/view/fda-approves-gilead-s-twice-yearly-injectable-lenacapavir-for-hiv-prevention
