تستهای بیوشیمیایی، سرولوژی و مولکولی
تستهای بیوشیمیایی، سرولوژی و مولکولی
آزمایشهای سرولوژی
سرولوژی مطالعه علمی سرم خون و سایر مایعات بدن است. در عمل، این اصطلاح معمولا به شناسایی تشخیصی آنتیبادیها در سرم اشاره دارد. آزمایشات سرولوژیکی روی سرم خون و مایعات بدن مانند مایع منی و بزاق انجام میشود. چنین آنتیبادیهایی معمولا در پاسخ به عفونت (علیه یک میکروارگانیسم معین)، در برابر سایر پروتئینهای خارجی (مثلاً در پاسخ به انتقال خون نامتناسب)، یا به پروتئینهای خود فرد (در موارد بیماری خودایمنی) تشکیل میشوند.
تستهای سرولوژیکی روشهای تشخیصی هستند که برای شناسایی آنتیبادیها و آنتیژنها در نمونهی بیمار استفاده میشوند. آزمایشهای سرولوژیکی ممکن است برای تشخیص عفونتها و بیماریهای خودایمنی، بررسی اینکه آیا فرد نسبت به برخی بیماریها مصونیت دارد و در بسیاری از موقعیتهای دیگر، مانند تعیین گروه خونی فرد، انجام شود. آزمایشات سرولوژیکی نیز ممکن است در سرولوژی پزشکی قانونی برای بررسی شواهد صحنه جرم مورد استفاده قرار گیرد. چندین روش را میتوان برای تشخیص آنتیبادیها و آنتیژنها استفاده کرد، از جمله ELISA، آگلوتیناسیون، رسوب، تثبیت مکمل، و آنتیبادیهای فلورسنت و اخیرا لومینسانس شیمیایی.
آزمایشهای بیوشیمیایی و مولکولی
بخش عمدهی اقدامات میکروبیولوژیکی، شناسایی صحیح سویههای باکتریایی جدا شده است. همهی سویههای باکتریایی به دلیل ساختار ژنومی متفاوت از نظر خصوصیات منحصر به فرد هستند. این ویژگی تمایز سلولهای میکروبی نیز در طی کشت آزمایشگاهی آنها بر روی صفحات پتری، جایی که آنها به شکل کلونی رشد میکنند، منعکس میشود. از آنجایی که هر کلنی جدا شده نشاندهندهی کشت خالص یا آکسنیک یک سویهی باکتریایی خاص است، با رنگ، اندازه، ارتفاع، صافی یا ناهمواری سطوح، پخش شدن و غیره نیز مشخص میشود. با این حال، شناسایی مطمئن یک جنس خاص هنوز مورد نیاز است. که با انجام آزمایشات بیوشیمیایی خاص قابل دستیابی است. این آزمایشات بیوشیمیایی بر این اساس استوار است که هر نوع باکتری به دلیل خاصیت متابولیکی خاص خود واکنش متفاوتی نشان میدهد و نوع خاصی از نتایج مثبت یا منفی را به همراه دارد. روشهای میکروبیولوژی مولکولی فرآیند شناسایی باکتریها را متحول کرده است. این نه تنها سریعتر و دقیقتر است، بلکه دقیق و گسترده است. همچنین اجازه میدهد تا سویههایی را که کشت آنها در شرایط آزمایشگاهی دشوار است شناسایی کرد. 16s rRNA همراه با بسیاری از پروتئینهای دیگر برای تشکیل زیرواحد 30s ریبوزوم باکتریایی ژنی. که 16s rRNA را کد میکند، در بین باکتریها به شدت حفظ میشود، زیرا عملکرد اساسی در مونتاژ ریبوزوم دارد. همچنین دارای مناطق متغیری است که به عنوان امضا برای گونههای باکتری عمل میکند. به دلیل این ویژگیها، ژن 16s rRNA تبدیل به یک قطعه DNA/ژنی ایدهآل و ضروری برای شناسایی باکتریها، مطالعات مقایسهای و فیلوژنتیکی و طبقهبندی شده است.
آزمایشهای بیوشیمیایی برای شناسایی میکروبی بر اساس تفاوت در فعالیتهای بیوشیمیایی باکتریها و افتراق و جداسازی باکتریها و سایر میکروارگانیسمها استفاده میشود. آزمایشهای بیوشیمیایی مختلف در زیر فهرست شدهاند که برای شناسایی باکتریهای گرم مثبت و منفی استفاده میشوند.
از جمله تستهای بیوشیمیایی مانند تست کاتالاز، تست کواگولاز، تست هیدرولیز نشاسته و تست نیترات برای شناسایی باکتریهای گرم مثبت و تست اکسیداز، تست اوره آز، تست ایندول، تست گوگرد، تست متیل رد برای تشخیص استفاده میشود. شناسایی باکتری های گرم منفی آزمون شاخص پروفایل تحلیلی برای شناسایی اعضای خانواده گرم منفی انترباکتریاسه و غیر انترباکتریاسه ایجاد شده است. سیستم API همچنین برای میکروارگانیسم های گرم مثبت مانند گونه های استافیلوکوکوس، گونه های میکروکوکوس و سایر ارگانیسم های مرتبط توسعه یافته است.
تشخیص مولکولی حوزه پزشکی آزمایشگاهی است که به سرعت در حال توسعه است که ژنومهای انسانی، ویروسی و میکروبی و محصولاتی که آنها کدگذاری میکنند را بررسی میکند. تکنیکها و پلتفرمهای تشخیصی مولکولی نقش بزرگتر و حیاتیتری را در تمام زمینههای آسیبشناسی آناتومیک و بالینی بازی میکنند. در حدود یک دهه گذشته، آزمایشگاه بالینی شاهد انفجاری در فهرست آزمایشات موجود بر اساس تجزیه و تحلیل DNA و RNA بوده است. تکمیل پروژه ژنوم انسانی و پیشرفت سریع فناوری ناشی از این تلاش، با موفقیت سریع از نیمکت تحقیقاتی به آزمایشگاه بالینی منتقل شده است. برای اولین بار در تاریخ آزمایشگاههای تشخیصی، آسیبشناسی مولکولی و تشخیص گستره اطلاعاتی را که در دسترس پزشکان، داروسازان، ژنتیکدانان، دانشمندان پزشکی قانونی، دانشمندان تحقیقاتی و سایر متخصصان مراقبتهای بهداشتی قرار دارد، گسترش میدهد.
اگر تصمیمات اقتصادی استفاده از تستهای مولکولی را به جوامع یا جمعیت خاصی محدود کند، هزینه این فناوری پیشرفته میتواند منجر به نابرابریهای بهداشتی بیشتر شود. یکی دیگر از چالش های پلتفرم های پیشرفته و سریع پیاده سازی شده تستهای مولکولی، استفاده بیش از حد یا کم بالقوه است. برای مثال، پلتفرمهای سریع آزمایشهای مولکولی اغلب سریعتر و حساستر از روشهای سنتی فرهنگ هستند.
